Phan Nhiên Hạo – “Thơ cóc” Nguyễn Đăng Thường, tào lao hay trào phúng?

Nguyễn Đăng Thường bắt đầu đăng thơ ở Sài Gòn năm1970, và từ đó đến nay đã viết khá nhiều thơ. Thông thạo tiếng Pháp và Anh, ông cũng dịch một số thơ văn của các tác giả phương Tây ra tiếng Việt, có thời gian cộng tác với nhà thơ Diễm Châu làm nhà xuất bản Trình bày. Nhắc qua vài dòng tiểu sử để thấy >>>

Bùi Vĩnh Phúc – Văn chương Mai Thảo: biên địa của cảm xúc và cái đẹp, giao thoa với ý thức về đời sống

Mai Thảo đã đến với văn chương từ lâu lắm rồi. Cuốn sách đầu tiên được xuất bản của ông, Đêm Giã Từ Hà Nội, in năm 1956; nhưng thực ra, Mai Thảo đã bắt đầu viết từ trước đó. Từ những ngày ông còn đi kháng chiến. Thế nhưng, kể từ di cư vào Nam 1954, cùng với những người bạn như Thanh Tâm Tuyền, Doãn Quốc Sỹ… chủ trương tờ Sáng Tạo, Mai Thảo mới chính thức đóng cái dấu ấn văn chương của mình xuống những trang sách văn học Việt Nam. >>>

Trần Nghi Hoàng – Khi nhà văn (thơ) chết!

Có những tiền lệ, thông lệ hay định luật, lề luật bất thành văn đại loại, để những kẻ còn sống phối trí và phối hợp mà thi hành và cử hành sau khi một nhà văn (hay nhà thơ) có ít nhiều (tai hoặc tăm) tiếng qua đời. >>>

Trần Thiện-Đạo – Mạn đàm văn chương chữ nghĩa

Phải nói ngay rằng ít có ai tối dạ hơn kẻ kí tên dưới bài này. Là bởi từ thuở ráo máu đầu cho tới khi tóc đà bạc trắng, tuy chẳng giây phút nào ngừng ham đọc, hiếu học và ưa suy nghĩ, không ngớt theo đuổi tiêu chí do ban biên tập tạp chí Văn và đặc san Văn – Nghiên cứu và phê bình đề ra gần nửa thế kỉ trước ở miền Nam (1), nay đã già đời rồi mà ngu vẫn hoàn ngu, dốt vẫn hoàn dốt. Chẳng học hỏi được điều gì, >>>

Chu Ngạn Thư – Dấu ba chấm, bây giờ mới kể

HoaiKhanh-chuthich

Có lẽ nhan đề tập thơ Thân Phận và tựa đề bài giới thiệu do Phạm Công Thiện viết năm 1962, “Nỗi cô đơn của Hoài Khanh”, đã vận vào số phận cô đơn của nhà thơ Hoài Khanh suốt mấy chục năm nay? >>>

Catherine Cusset – Robbe-Grillet hay sự khủng bố văn chương

Trần Vũ dịch

Catherine Cusset, tác giả của tiểu thuyết Tương Lai Sáng Lạn thanh toán giáo hoàng của Tân Tiểu Thuyết mà bút pháp ru ngủ chỉ nhằm ca ngợi chính giáo hoàng. (Tuần san Marianne)

Khi tòa báo đề nghị tôi tham gia viết về các nhà văn mà giá trị được cường điệu cao hơn giá trị thật của chính họ, tôi đã nghĩ sẽ từ chối. Tại sao phải tự mình tạo thêm kẻ thù một cách miễn phí? Rồi Robbe-Grillet xuất hiện trong đầu. Trước tiên, ông đã chết, như thế tôi không thể gây tổn thương cho ông. Sau nữa, tôi cần thanh toán mối hận với ông từ thuở học dự bị Văn khoa. Tôi đã đọc tất cả những tác phẩm của Robbe-Grillet. Tôi từng viết một truyện ngắn lấy cảm hứng từ lối viết của ông và đã đưa truyện này cho một người bạn đọc. >>>

Imre Kertész – Di sản hằn sâu của châu Âu

Nguyễn Hồng Nhung dịch

Imre Kertész (1929- )*
Imre Kertész sinh ngày 7 tháng 11 năm 1929, nhà văn Hungary gốc Do Thái, nạn nhân sống sót của trại tập trung Holocaust, giải Nobel văn chương năm 2002.

Khi cái thành đất sét này sụp đổ, những ngọn lửa hân hoan được thắp sáng, và khắp châu Âu ngày hội vô tư bắt đầu.Chỉ sau khi những niềm vui bồng bột đầu tiên trôi qua, người ta mới bắt đầu nghĩ đến di sản, đến di sản cực kỳ khủng khiếp của quá khứ, và những tư tưởng châu Âu xuất hiện trong không khí run rẩy lo âu này.

 Nói chính xác hơn, kế hoạch về liên minh tiền tệ và thuế quan châu Âu ra đời. Vấn đề tư tưởng chưa được đề cập tới. Trong thực tế, người ta vui mừng vì một thời kỳ gây ra nhiều tác hại tư tưởng đến thế đã chấm dứt. Điều nổi bật, là cùng với sự chấm dứt vương quốc toàn trị cuối cùng, cùng lúc, những tư tưởng toàn trị cuối cùng cũng vụt tắt ngấm, và nhà nước xã >>>

Phan Nhiên Hạo – Mới Cũ trong thơ và Hậu Hiện Đại

Tôi viết bài này nhằm trao đổi về việc làm mới thơ, một đề tài có vẻ thu hút nhiều chú ý gần đây. Bài viết được khởi động từ bài “Trao đổi với ông Trần Wũ Khang…” của Như Huy [1] , cho nên trong cách trình bày, ở phần đầu, người đọc sẽ thấy các ý kiến của tôi như những phản ứng lại ý kiến của Như Huy. Tuy nhiên, mục đích của bài viết, như có thể thấy, đi xa hơn việc tranh luận với Như Huy. >>>

Phan Nhiên Hạo – Nghịch lý văn chương mạng Việt Nam

Mươi năm trước, người ta chứng kiến một cơn sốt đầu tư vùng thung lũng điện tử San Jose. Năm 2000, vào thời điểm những dấu hiệu phá sản của bong bóng đầu tư điện toán đã rõ, vừa ra trường, tôi vẫn không mấy khó khăn tìm được việc làm ở vùng này, dù chuyên môn chẳng ăn nhập gì với máy tính. Lý do là lúc đó, thiên hạ đẻ ra đủ thứ ý tưởng kinh doanh liên quan đến internet. Công ty nào cũng cần người. Càng gần phá sản, các nhà quản lý càng mướn nhiều nhân viên nhằm đánh lừa giới đầu tư rằng công ty đang chuẩn bị đối phó với những đơn đặt hàng lớn. Tiền bạc tiêu như nước. >>>

Nguyễn Viện – Chính trị và anh hùng

Trong những ngày gần đây, chung quanh vụ nhà nước bắt Luật sư Lê Công Định, dư luận công chúng và phản ứng từ các giới chức liên quan đã tỏ ra rất sôi động. Trong cũng như ngoài nước. >>>

Trịnh Cung – Hội họa Việt Nam thời chiến tranh và hậu quả

(Bản tóm lược tham luận tại Hội thảo Mỹ thuật Việt Nam,
Bảo tàng Mỹ thuật Singapore, 5-2008
)

  I. Hội hoạ Việt Nam thời chiến tranh 1954-1975

 1. Miền Bắc từ 1954-1975

Mặt trận Việt minh sau khi tiến hành thành công Cách mạng Mùa thu (1945) đã cho ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và tiến hành chiến tranh chống thực dân Pháp cho đến chiến thắng Điện Biên Phủ 1954. >>>

Nguyễn Viện – Về bản chất nô lệ

Hiện nay, ngư dân Việt Nam đang bị tước đoạt quyền sống của mình một cách vô lý và thô bạo từ lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc ngay trên vùng biển của nước mình. Theo lệnh cấm này, từ ngày 16.5 đến ngày 1.8.2009, ngư dân Việt Nam không được bén mảng đến “vùng biển kéo dài từ 12 độ vĩ Bắc lên trên 20 độ vĩ Bắc, tức từ vùng biển Trường Sa, Hoàng Sa của Việt Nam đến đảo Hải Nam của Trung Quốc” (tin BBC). >>>

Phan Nhiên Hạo – Nhà văn thế hệ sau chiến tranh và ông vua cởi truồng

Người ta đang đề cập đến một thế hệ văn nghệ trẻ, những người sinh ra hoặc trưởng thành sau 1975: kỳ vọng vào họ nhiều mà thất vọng cũng lắm, xoa đầu vỗ vai thường xuyên mà chê bai cũng không hiếm. Bản thân cái gọi là “nhà văn thế hệ sau chiến tranh” vì sao chưa làm nên chuyện, dĩ nhiên có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tôi, lý do quan trọng nhất là vì phần lớn họ đang sáng tác với một quan điểm “phi chính trị” rất thỏa hiệp. Sự thỏa hiệp này triệt tiêu khả năng đẩy các thử nghiệm nghệ thuật đến cùng, và đặc biệt khiến việc lý giải các vấn đề xã hội trong văn chương thường rơi vào chỗ giả tạo. Bệnh mù màu chính trị trong văn chương hiện nay dường như ai cũng biết, nhưng không ai chịu phân tích và chỉ ra. >>>

Phan Nhiên Hạo – Mùa hè, đọc Đinh Linh, Nguyễn Viện, và Nguyễn Danh Bằng

Mùa hè này, xin giới thiệu đến bạn đọc Việt Mercury hai nhà văn đang được chú ý hiện nay. Một người ở Mỹ: Đinh Linh; một người ở Việt Nam: Nguyễn Viện. Trong bài này, tôi cũng muốn giới thiệu một cây viết hải ngoại mới xuất hiện: Nguyễn Danh Bằng. >>>

Phan Nhiên Hạo – Bùi Giáng như tôi thấy

Vâng, tôi không quen biết Bùi Giáng. Tôi chỉ thấy ông, một cách khá thường xuyên, trong những năm học Ðại Học Sư Phạm ở Sài gòn. Trong bốn năm từ 1985 đến 1989, tôi sống ở ký túc xá Ðại Học Sư Phạm, tức trường Vạn Hạnh cũ. Nơi này vừa là chỗ ở vừa là chỗ học của sinh viên khoa Văn, bên cạnh các lớp học ở cơ sở chính trên đường An Dương Vương. Bùi Giáng hay lang thang trong sân trường Vạn Hạnh và khu vực quanh cầu, chợ Trương Minh Giảng. >>>